กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ ได้จัดบริการสวัสดิการสังคมและสังคมสงเคราะห์แก่เด็กและ
เยาวชนอายุตั้งแต่แรกเกิดถึง 18 ปี ที่อยู่ในครอบครัวยากจน ถูกทอดทิ้ง เร่ร่อน ประพฤติ
ไม่เหมาะสม ถูกทารุณกรรม ถูกแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ ได้รับผลกระทบจากปัญหา
โรคเอดส์ รวมทั้งที่ประสบปัญหาอื่นๆ ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี มีพัฒนาการเหมาะสมตามวัย
และสามารถดำรงชีวิตอยู่ในครอบครัวและสังคมได้อย่างปกติสุข ซึ่งมีรูปแบบการให้บริการ
ทั้งในสถาบันและในชุมชน โดยดำเนินงานดังนี้
การให้บริการในสถาบัน
1. สถานสงเคราะห์เด็ก ให้การอุปการะเด็กชาย – หญิง อายุแรกเกิดถึง 18 ปีที่กำพร้า
ถูกทอดทิ้ง ครอบครัวแตกแยก ติดเชื้อเอดส์หรือได้รับผลกระทบจากโรคเอดส์ หรือบิดามารดา
หรือผู้ปกครองไม่สามารถให้การอุปการะได้อย่างเหมาะสม เป็นต้น โดยให้บริการปัจจัย 4
การดูแลรักษาพยาบาล พัฒนาการด้านร่างกาย จิตใจ การศึกษา การฝึกอาชีพ นันทนาการ
การติดตามสืบหาครอบครัว ตลอดจนการอบรมขัดเกลาด้านจริยธรรม เพื่อเตรียมความพร้อม
ของเด็กในการกลับสู่ครอบครัวและสังคม ปัจจุบันมีหน่วยงานให้บริการ รวม 20 แห่ง
2. สถานแรกรับเด็ก ให้การอุปการะเด็กชาย – หญิง อายุ 6 - 18 ปี ที่เร่ร่อน ขอทาน ถูกกระทำ
ทารุณกรรม มีปัญหาพฤติกรรม และเด็กที่ตกเป็นเหยื่อของการค้ามนุษย์ เป็นต้น เป็นการรับอุปการะ
ชั่วคราว ไม่เกิน 3 เดือน โดยให้บริการปัจจัย 4 และรวบรวมข้อเท็จจริงเกี่ยวกับตัวเด็ก ครอบครัว
และบุคคลแวดล้อมเด็ก เพื่อนำมาวิเคราะห์ ตลอดจนกำหนดวิธีการที่เหมาะสมในด้านการสงเคราะห์
หรือคุ้มครองสวัสดิภาพต่อไป ปัจจุบันมีหน่วยงานให้บริการ รวม 2 แห่ง
3. สถานคุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก ให้การอุปการะเด็กชาย – หญิง อายุ 6 – 18 ปี ที่มีปัญหาความ
ประพฤติ เด็กที่ประพฤติตนไม่เหมาะสม และเด็กที่ได้รับการเลี้ยงดูไม่เหมาะสม โดยให้บริการปัจจัย 4
ให้การอุปการะเลี้ยงดู การศึกษาอบรมและฝึกอาชีพเพื่อแก้ไขความประพฤติ บำบัด รักษา และฟื้นฟู
สมรรถภาพทั้งทางสังคมและจิตใจ ปัจจุบันมีหน่วยงานให้บริการรวม 2 แห่ง
4. สถานพัฒนาและฟื้นฟูเด็ก ให้การอุปการะเด็กชาย – หญิง อายุ 6 – 18 ปี ที่ต้องการการดูแล
ทางด้านบำบัดฟื้นฟูเป็นพิเศษ เช่น เด็กที่มีปัญหาทางด้านอารมณ์/จิตใจ พฤติกรรมก้าวร้าว มีปัญหา
สุขภาพจิต พยายามฆ่าตัวตายหรือทำร้ายตัวเอง เป็นต้น โดยให้บริการด้านการบำบัดรักษา
ฟื้นฟูปรับสภาพด้านร่างกาย จิตใจ ด้านการศึกษา การฝึกอบรมอาชีพ และการอบรมแนะแนวตาม
แนวทางการพัฒนาและฟื้นฟูเด็กแต่ละบุคคลตลอดจนการติดตามให้คำปรึกษา แนะนำ และช่วยเหลือ
ผู้ปกครองและเด็กที่พ้นจากการอุปการะ ปัจจุบันมีหน่วยงานให้บริการ รวม 4 แห่ง
5. ศูนย์สงเคราะห์และฝึกอาชีพเด็กและเยาวชน ให้การฝึกอาชีพเด็กชาย อายุ 7–18 ปี ที่ครอบครัว
มีฐานะยากจน ผู้ปกครองไม่สามารถให้การอุปการะได้อย่างเหมาะสม โดยให้บริการปัจจัย 4 การศึกษา
การฝึกทักษะอาชีพ นันทนาการ และการจัดหางาน เพื่อให้เด็กสามารถนำความรู้ไปประกอบอาชีพ
เลี้ยงตนเองได้ ปัจจุบันมีหน่วยงานให้บริการ 1 แห่ง
การให้บริการในชุมชน
1. การจัดแหล่งเรียนรู้และสันทนาการที่เหมาะสมแก่เด็กและเยาวชนในระดับพื้นที่ 76 จังหวัด
โดยให้ภาคีเครือข่ายด้านเด็กจากทุกภาคส่วนได้มีส่วนร่วมในการบูรณาการกิจกรรมการพัฒนาเด็ก
ในแหล่งเรียนรู้เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนมีพื้นที่และเข้าร่วมกิจกรรมสร้างสรรค์ที่เป็น
ประโยชน์ต่อพัฒนาการด้าน EQ ทั้งในด้านดี ด้านเก่ง และด้านสุข สามารถดำเนินชีวิตอย่างสร้างสรรค์
และมีความสุข ตลอดจนรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงทางสังคม
2. การพัฒนาเด็กปฐมวัยในสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการมีหน้าที่รับ
ผิดชอบการดำเนินงานให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 ในด้านการกำกับดูแล
และส่งเสริมการดำเนินงานของสถานรับเลี้ยงเด็ก โดยมีแนวทางการดำเนินงาน ดังนี้
1) ส่งเสริมให้พ่อแม่ ผู้ปกครอง พี่เลี้ยง และผู้ประกอบการในสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน
มีความรู้ และทักษะในการอบรมเลี้ยงดูและพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างถูกต้อง
2) สนับสนุนอาหารเสริม และสื่ออุปกรณ์เพื่อการพัฒนาเด็กในสถานรับเลี้ยงเด็กที่เก็บ
ค่าบริการไม่เกิน 1,500 บาท/เดือน
3) ส่งเสริมให้สถานรับเลี้ยงเด็กพัฒนาคุณภาพการให้บริการตามมาตรฐานที่กำหนด
ในกฎกระทรวง พร้อมทั้งจัดให้มีการประกวด เพื่อยกย่องผู้ที่ดำเนินกิจการดีเด่น
3. การพัฒนาศักยภาพเด็กและเยาวชนตามโครงการปาฏิหาริย์แห่งชีวิต (Miracle of life)
ในพระดำริของทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญาสิริวัฒนาพรรณวดี ซึ่งเป็นโครงการที่มุ่งหวัง
ในการปลูกฝังและส่งเสริมคุณค่าของเด็กและเยาวชนให้มีความพร้อมที่จะพัฒนาศักยภาพของตนเอง
และมีส่วนร่วมสร้างสรรค์กิจกรรมอันเป็นประโยชน์ต่อตนเองและสังคม ตลอดจนมีความเข้มแข็งที่จะ
ดำรงชีวิตอยู่ในสังคมที่ถูกรุมล้อมด้วยปัญหาต่าง ๆ และใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพตามวิถีความเป็นอยู่
และวัฒนธรรมท้องถิ่นอันดีงาม ดังนั้นเพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนได้ใช้ศักยภาพที่มี
อยู่ในตนเองให้เกิดประโยชน์ต่อสังคม
4. การจัดค่ายพัฒนาเด็กและเยาวชน เป็นการจัดกิจกรรมฝึกทักษะความรู้ทางเชาว์ปัญญา
ควบคู่ไปกับกิจกรรมนันทนาการ ให้แก่เด็กและเยาวชนในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร ช่วงอายุ
ระหว่าง 6 – 18 ปี
5. การบรรเทาปัญหาความเดือดร้อนเฉพาะหน้าแก่เด็กในครอบครัวยากจน
โดยช่วยเหลือเป็นเงินทุนการศึกษา ทุนประกอบอาชีพ เครื่องอุปโภค-บริโภค ชุดเครื่องแบบ
นักเรียน และการให้คำปรึกษาแนะนำแก่บิดามารดา ผู้ปกครองในการเลี้ยงดูบุตร
6. การส่งเสริมทักษะอาชีพระยะสั้นแก่เด็กและเยาวชนในวัยเรียน ในระหว่างปิดภาคเรียน
หลักสูตร 5 วัน เพื่อสร้างโอกาสและทางเลือกในการประกอบอาชีพให้เด็ก สามารถมีรายได้
เสริมช่วยเหลือครอบครัว และได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์
7. โครงการสร้างสายใยรักพิทักษ์เด็ก มีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างศักยภาพของเด็กเร่ร่อน
ให้มีทักษะ และรู้จักวางแผนการดำเนินชีวิต เพื่อให้สามารถกลับสู่สังคมได้อย่างเด็กทั่วไป
โดยมุ่งเน้นให้ครอบครัว ชุมชน สังคมเกิดความรู้ความเข้าใจ และมีความตระหนักในการเข้ามา
มีส่วนร่วมในการป้องกันและแก้ไขปัญหาเด็กเร่ร่อนอย่างเป็นรูปธรรม
กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ
สำนักคุ้มครองสวัสดิภาพหญิงและเด็ก
โทร. 0 2659 6159 – 61 โทรสาร 0 2281 5030
สำนักป้องกันและแก้ไขปัญหาการค้าหญิงและเด็ก
โทร. 0-2282-8883 , 0-2659-6287